์ด๊ฒฝ๋ฏผ
(Kyung-Min Lee)
1iD
๋ฐ์ฒ ์
(Chul-Won Park)
โ iD
-
(Dept. of Electrical Engineering, Gangneung-Wonju National University, Korea.)
Copyright ยฉ The Korean Institute of Electrical Engineers(KIEE)
Key words
Big data, PMU, Power quality, R Programming, RESs, Stable operation, Statistical techniques, S/S
1. ์ ๋ก
์ต๊ทผ, ์๋์ง์ ํ ์ ์ฑ
์ ๋ฐ๋ผ ์ฌ์์๋์ง์ (RESs) ๋ณด๊ธ์ด ํ์ฑํ๋๋ฉฐ ๊ณํต์ ์ฐ๊ณ๋์ด ์ด์ ๋๊ณ ์๋ค. ๊ทธ๋ฐ๋ฐ, ์ฌ์์๋์ง์์ ๋ณ๋์ฑ, ์์ธก ๋ถํ์ค์ฑ
๋ฑ์ ๋ฌธ์ ๊ฐ ์๊ธฐ ๋๋ฌธ์, ์์ฉ์ฑ์ ๋์ด๊ณ ์ ๋ ฅํ์ง ๊ด๋ฆฌ๋ฅผ ํตํด ์์ฉ๊ฐ์ ์์ง์ ๊ณต๊ธํด์ผ ๊ด๋ฆฌํด์ผ ํ๋ค. ๋ํ, ์ฌ์์๋์ง์์ด ์ฐ๊ณ๋ ๋ณ์ ์๋ ์ ์
๋ฐ ์ฃผํ์ ์ ์ง๊ฐ ์ค์ํ๋ฏ๋ก ๋ณ์ ์์ ์ํ๋ฅผ ์ค์๊ฐ์ผ๋ก ์ ๋ฐํ๊ฒ ๊ฐ์ํ์ฌ ์ด์ ์ํ๋ฅผ ๊ฒ์ถํ ์ ์์ด์ผ ํ๋ฉฐ, ํ์์ ์ฌ์์๋์ง์์ ์ ์ด, ๋ณดํธํ
์ ์๋ ๊ธฐ์ ๋ก ์๊ฐ๋๊ธฐ ํ์ด์ ๊ธฐ๋ฐ PMU์ ์ค์น, ๋ณด๊ธ์ด ํ๋๋๊ณ ์๋ค. ์ต๊ทผ, 2022๋
๊น์ง ์๊ด์ ์นํ๊ฒฝ ๋ณตํฉ ์ ์ฌ์์๋์ง ํด๋ฌ์คํฐ๋ฅผ ๊ฐ๋ฐํ์ฌ
1GW ์ ์ฌ์ ๋ฐ์ ๋จ์ง ์กฐ์ฑํ ์์ ์ ์๋ค[1 ~ 4]. ๋ํ, GPS ๊ธฐ๋ฐ ์๊ฐ๋๊ธฐ ํ์ด์ ๋ฅผ ์ด์ฉํ์ฌ ์ ์ฌ์์๋์ง ์ฐ๊ณ ๊ด์ญ๊ณํต์ ๊ฐ์ํ ์ ์๋
WAMS, ๊ฐ์์ ์ ์ด๋ฅผ ์ํ WAMAC์ ๊ฑฐ์ณ ๊ฐ์, ๋ณดํธ ๋ฐ ์ ์ด๊น์ง ๊ฐ๋ฅํ WAMPAC ์ผ๋ก ์งํํ๊ณ ์๋ค.
PMU๋ GPS์ ๋๊ธฐํ๋์ด ์ฃผํ์, 3์ ์ ์ ๋ฐ ์ ๋ฅ์ ํฌ๊ธฐ, ์์๊ฐ ๋ฑ์ ๊ธฐ๋กํ๋ค. ํนํ, ๊ณ ์ฅ์ด๋ ์ธ๋์ด ๋ฐ์ํ ๊ฒฝ์ฐ, ์ ํํ ์๊ฐ ํ์์
์ ๊ณตํ์ฌ ๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ์ผ์น์์ผ ์ธก์ ํ ์ ์๋ค. ๋ํ, ๋ฐฑ๋ง๋ถ์ 1์ด ๋จ์ ๋๋ 120 S/C ์ด์์ผ๋ก ์ธก์ ํ ์ ์์ด์ ์ ๋ฐํ ์ธก์ ๋ฐ ๋ค์ํ ๋ถ์์ด
๊ฐ๋ฅํ๋ค. ์ดPMU๋ก๋ถํฐ ์ป์ด์ง๋ ๋ฐฉ๋ํ ์์ ๋น
๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ์ ๋ ฅ๊ณํต ๋ถ์ผ์ ํ์ฉํ๋ ์ฌ๋ฌ ์ฐ๊ตฌ๋ค์ด ์๋๋๊ณ ์๋ค(5,6).
๊ด๋ จ๋ ์ฐ๊ตฌ๋ก๋ ์ค์ PMU ๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ์ฌ์ฉํ์ฌ ๋๊ท๋ชจ ์ ๋ ฅ๊ณํต์ ์ํ์ถ์ ๊ธฐ (PSE)(7)๋ฅผ ์ ์ฉํ์์ผ๋ฉฐ, PMU ๋น
๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ํตํด ๊ฐํ๋ ๊ณํต ์์ฉ(8), ์ค๋งํธ ๊ทธ๋ฆฌ๋์ PMU ๋ฐ์ดํฐ ๋ถ์(9)์ด ๋ฐํ๋์๋ค. ๋ํ, ๋
ธ์ด์ฆ ๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ์ฌ์ฉํ PMU ๋ฐ์ดํฐ ์ด๋ฒคํธ ๊ฐ์ง๋ฅผ ์ํ ์ ๋์ ๋ฐฉ๋ฒ(10), ์ค๋งํธ ๊ทธ๋ฆฌ๋์์ PMU ๋ฐ์ดํฐ ๋ถ์์ ์ฌ์ฉํ์ฌ ๋ถ์ฐ ์๋์ง์ ์ถ๋ ฅ ์ ๋ ฅ์ ๋ถ๊ท์น์ฑ ๊ฐ์ง ๊ธฐ๋ฒ(11), ๊ณ ์ ๋ฐ PMU ๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ์ฌ์ฉํ ์๋ก์ด ์ด๋ฒคํธ ๊ฐ์ง ๋ฐฉ๋ฒ(12) ๋ฑ์ด ์ ์๋์๋ค. ์ต๊ทผ์ ์ฐ๊ตฌ๋ํฅ์ผ๋ก๋ ๋น
๋ฐ์ดํฐ ๋ถ์ ๊ธฐ๋ฐ ๋ณ์ ์ ์ง๋ฅ๊ฒ์ฌ ํจ์จ์ฑ ํฅ์ ์ฐ๊ตฌ(13), ๋น
๋ฐ์ดํฐ ๋ถ์ ๊ธฐ๋ฐ ์ ์ ๋ณ์ ์ ์ง์ญ ์๋ณ ๋ฐฉ๋ฒ(14), ์ ๋ ฅ ์์คํ
๋์งํธ ์ ์ด ์ ํ๋ฆฌ์ผ์ด์
์ ์ํ ๋๊ธฐํ ํ์ด์ ์ธก์ ์ฐ๊ตฌ๊ฐ ์ํ๋๊ณ (15), ์ ๋ ฅ๋ง ์์ ์ฑ ๋ฐ ์ ์ฐ์ฑ ์ฆ๋ ๊ธฐ์ ์ด ์ ๊ธฐ๋์๋ค(16). ๊ทผ๋, ๊ฐ์๋์์๋ ์ฌ์์๋์ง๊ฐ ๊ธ์๋๋ก ์ฆ๊ฐํ์ฌ, 2025๋
๊น์ง 3GW ์ด์ ์ฐ๊ณ๋ ์์ ์ด๋ค(17,18).
๋ณธ ๋
ผ๋ฌธ์์๋ ๊ฐ์๋ ์ฌ์์๋์ง์์ ๋ณ๋์ฑ์ ๋์ํ๊ณ ์ ๋ขฐ์ฑ์ ํฅ์์ํค๊ธฐ ์ํ์ฌ, ์ฌ์์๋์ง์์ด ์ฐ๊ณ๋ ๋ณ์ ์์ PMU ์์ฑ ๋น
๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ํตํด ์ ๋ ฅ๊ณํต์
๋ฏธ์น๋ ์ํฅ์ ์์๋ณด๊ณ , ์์ ์ ์ด์ฉ์ ๋ชจ์ํ๊ณ ์ ํ๋ค. ๋จผ์ , ๋ณ์ ์์ ์ค์น๋ GPS ๊ธฐ๋ฐ PMU๋ฅผ ์ด์ฉํ์ฌ ๋น
๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ์์งํ๋ค. ์ ๋ ฅ๊ณํต์ ํ์ง์
๊ฒํ ํ๊ธฐ ์ํด ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๊ณ์ฐํ๊ณ , ๋์ฉ๋ ๋ฐ์ดํฐ ํต๊ณ ๋ฐ ๋ถ์์ ํนํ๋์ด์๋ R ํ๋ก๊ทธ๋๋ฐ์ ์ฌ์ฉํ์ฌ Boxplot, ์ปค๋ ๋ฐ๋, ์๊ด๊ด๊ณ
์ง์, ๊ณ ์กฐํ ํ๊ท ๋ฑ์ ํต๊ณ๊ธฐ๋ฒ์ ์์ฑํ๋ค. ๋์ผ๋ก, ๊ตฌํ๋ ๊ธฐ๋ฒ์ ํตํด ์ ๋ ฅ๊ณํต์ ์ ๋ ฅํ์ง์ ํจ๊ณผ์ ์ผ๋ก ๋ถ์ํ๊ณ ์ ํ๋ค.
2. ๋ณ์ ์์ PMU ์์ฑ ๋น
๋ฐ์ดํฐ ์์ง
WP๊ฐ ์ฐ๊ณ๋์ด์๋ ํก๊ณ๋ณ์ ์์๋ PMU 3๋์ F/R 5๋, PV๊ฐ ์ฐ๊ณ๋์ด์๋ ์์๋ณ์ ์์๋ PMU 5๋, PV๊ฐ ์ฐ๊ณ๋์ด์๋ ์๊ตฌ ๋ฐฐ์ ์ ๋ก์
PMU 2๋๋ก ์ด 15๋์ PMU๊ฐ ๊ฐ์๋์ ์ค์น, ์ด์ฉ๋๊ณ ์๋ค(1,17). ์ด GPS ๊ธฐ๋ฐ PMU๋ PDC ๋ฅผ ํตํด ๋์ฉ๋ ๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ๊ธฐ๋กํ๋ค. ์์ง๋ PMU ๋น
๋ฐ์ดํฐ๋ 3์ ์ ์, ์ ๋ฅ์ ํฌ๊ธฐ ๋ฐ ์์๊ฐ, ์ฃผํ์, ์ฃผํ์
๋ณํ๋ ๋ฑ์ด ์ ์ฅ๋์ด์๋ค. 1๊ฐ์ PMU์์ ์์ง๋๋ ๋ฐ์ดํฐ๋ ์ฃผ๊ธฐ๋น 1๊ฐ์ ํ๋ณธ์ ๊ธฐ๋กํ๊ณ ์์ผ๋ฉฐ, ํ๋ฃจ์ 5,184,000๊ฐ์ ๋ฐ์ดํฐ๊ฐ ์ ์ฅ๋๋ค(1,18).
PMU ์์ฑ ๋น
๋ฐ์ดํฐ์ ๋ฐ์ดํฐ ํ๋ ์์ TimeTag, IDCode, State, Frequency, Dfrequency, Magnitude, Angle
๋ฑ์ผ๋ก ๊ตฌ์ฑ๋๋ค. ์ฌ๊ธฐ์, TimeTag๋ ํ์ด์ ์ธก์ ์๊ฐ, IDcode๋ PMU ์ฅ์น ID์ด๊ณ , State๋ ๋์์ํ๋ฅผ ๋ํ๋ด๊ณ , ์ฃผํ์, ์ฃผํ์
๋ณํ๋, ํ์ด์ ์ ํฌ๊ธฐ์ ์์๊ฐ ๋ฑ์ด ํ์๋๋ค[1,2,22,23].
3. ํต๊ณ๊ธฐ๋ฐ ๋น
๋ฐ์ดํฐ ๋ถ์
๋์ฉ๋์ PMU ์์ฑ ๋น
๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ๋ถ์ํ๊ธฐ ์ํ์ฌ, ํต๊ณ ๋ฐ ๋ถ์์ ํนํ๋์ด์๋ R ํ๋ก๊ทธ๋๋ฐ์ผ๋ก ๋ถ์๊ธฐ๋ฒ์ ๊ตฌํํ์๋ค. ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๊ณ์ฐํ๊ณ ,
Boxplot, ์ปค๋ ๋ฐ๋, ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์, THD ํ๊ท ๋ฑ์ ๋ถ์๊ธฐ๋ฒ์ ํตํ์ฌ RESs๊ฐ ์ฐ๊ณ๋ ๊ฐ์๋์ ๋ณ์ ์ ๊ณํต์ ์ ๋ ฅํ์ง์ ๋ถ์ํ์๋ค.
3.1 ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ
์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๊ธ๊ฒฉํ ์ ์๋ณ๋์ ์ ์ฃผ๊ธฐ์ ๊ฑธ์น ๊ธฐ๋ณธํ ์ ์ ์คํจ๊ฐ์ ๋ณ๋์ผ๋ก ์ ์๋๋ค. ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ (Vd)์ ์ด๋์ฐฝ (moving
window) ๊ธฐ๋ฒ์ ์ด์ฉํ์ฌ 12 ์ฃผ๊ธฐ ์ด๋ด ์ ์์ ์ต๋๊ฐ๊ณผ ์ต์๊ฐ์ ์ฐจ์ด๋ฅผ ๊ณํต์ ๊ณต์นญ์ ์(Vn)์ ๋ํ ๋ฐฑ๋ถ์จ์ธ ์ (1)๊ณผ ๊ฐ์ด ๊ณ์ฐ๋๋ค.
์ฌ์์๋์ง์์ด ์ฐ๊ณ๋ ์์๋ณ์ ์์ ์ค์น๋ PV์ PMU๋ฅผ ํตํด ์์ฑ๋ 24์๊ฐ์ PMU ๋น
๋ฐ์ดํฐ ๊ธฐ๋ฐ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ํ์ธํ์๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 1์ PV ๋ฐ์ ์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 1์์ ์ผ์ชฝ๋ถํฐ ์๊ฐ, A์, B์, C์ ์ ์, A์, B์, C์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๋ํ๋ธ๋ค.
๊ทธ๋ฆผ 1 ํ์๊ด๋ฐ์ ์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ
Fig. 1 Instantaneous voltage change rate of PV generation
3.2 Boxplot
Boxplot์ ์ ํ๋ ๋ฐ์ดํฐ์ ์ต๋๊ฐ๊ณผ ์ต์๊ฐ์ ๋ฒ์, ์ค๊ฐ ๊ฐ, 1์ฌ ๋ถ์๊ฐ, 3์ฌ ๋ถ์๊ฐ์ ๋ํ๋ธ๋ค. ๋ํ, 1์ฌ ๋ถ์๊ฐ๊ณผ 3์ฌ ๋ถ์๊ฐ๋ณด๋ค 1.5IQR
(Interquartile Range) ์ด๊ณผ๋ ๊ฐ์ ์ด์์ (Outlier) ๋ก ๋ถ๋ฅํ์ฌ ๊ฒ์ถํ ์ ์๋ค. ์ด ๊ธฐ๋ฒ์ ํตํด ์ ์๋ฒ์์์ ๋ฒ์ด๋๋ Outlier
๊ฐ์ ์ ๋ฌด๋ฅผ ํ์ธํ ์ ์๊ณ , ๊ณํต ์ ์์ด ์ด๋ ์์ค์์ ์ ์ง๋๊ณ ์๋์ง ์ ์ ์๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 2๋ ํก๊ณ๋ณ์ ์์ ์ค์น๋ WP์ 24์๊ฐ PMU ๋น
๋ฐ์ดํฐ์ ๊ฐ ์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๋ํ Boxplot์ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 2์ ๊ฐ์ด WP๋ฐ์ ์ 24์๊ฐ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ด์์น๋ฅผ ํ์ธํ ์ ์๋ค. ๊ฐ ์์ ์ต๋์น๋ 2.332%, 2.441%, 2.635%์ด๋ฉฐ, ์ค์๊ฐ์
1.277%, 1.206%, 1.322%๋ก ๋ํ๋ฌ๋ค.
๊ทธ๋ฆผ 2 ํ๋ ฅ๋ฐ์ ์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๋ํ boxplot
Fig. 2 Boxplot of instantaneous voltage change rate of WP
๊ทธ๋ฆผ 3์ PV์ 24์๊ฐ PMU ๋น
๋ฐ์ดํฐ์ ๊ฐ ์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๋ํ Boxplot์ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 3๊ณผ ๊ฐ์ด PV์ 24์๊ฐ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ด์์น๋ฅผ ํ์ธํ ์ ์๋ค. ๊ฐ ์์ ์ต๋์น๋ 1.304%, 1.291%, 1.366%์ด๋ฉฐ, ์ค์๊ฐ์ 0.129%,
0.127%, 0.126%๋ก ๋ํ๋ฌ๋ค.
๊ทธ๋ฆผ 3 PV์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๋ํ boxplot
Fig. 3 Boxplot of instantaneous voltage change rate of PV
3.2 ์ปค๋ ๋ฐ๋
์ปค๋ ๋ฐ๋๋ ์ปค๋ํจ์๋ฅผ ์ด์ฉํ ๋ฐ๋์ถ์ ๋ฐฉ๋ฒ์ผ๋ก, ๊ด์ธก๋ ๋ฐ์ดํฐ๋ค์ ๋ถํฌ๋ก๋ถํฐ ์๋ ๋ณ์์ ํ๋ฅ ๋ถํฌ ํน์ฑ์ ์ถ์ ํ๋ค. ๊ด์ธก๋ ๋ฐ์ดํฐ๊ฐ ๊ฐ์ง ์ ์๋
๊ฐ์ ๋ฒ์ ๋ฐ ํ๋ฅ ๋ถํฌ, ํน์ฑ์ ์ ์ ์๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 4๋ WP์ 24์๊ฐ PMU ๋น
๋ฐ์ดํฐ์ ๊ฐ ์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๋ํ ์ปค๋ ๋ฐ๋๋ฅผ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 4์์ ๋นจ๊ฐ์์ A์, ์ด๋ก์์ B์, ํ๋์์ C์์ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ฐ ์ ๋ชจ๋ ์ฝ 1.2%์์ ๋ฐ๋๊ฐ 0.9 ์ด์์ผ๋ก ๊ฐ์ฅ ๋๊ฒ ๋ํ๋ฌ๋ค.
๊ทธ๋ฆผ 4 ํ๋ ฅ๋ฐ์ ์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๋ํ ์ปค๋ ๋ฐ๋
Fig. 4 Kernel density of instantaneous voltage change rate of WP
๊ทธ๋ฆผ 5 PV์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๋ํ ์ปค๋ ๋ฐ๋
Fig. 5 Kernel density of instantaneous voltage change rate of PV
๊ทธ๋ฆผ 5๋ PV์ 24์๊ฐ PMU ๋น
๋ฐ์ดํฐ์ ๊ฐ ์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๋ํ ์ปค๋๋ฐ๋๋ฅผ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 5์ ๊ฐ์ด ๊ฐ ์ ๋ชจ๋ ์ฝ 0.127%์์ ๋ฐ๋๊ฐ 9 ์ด์์ผ๋ก ๊ฐ์ฅ ๋๊ฒ ๋ํ๋ฌ๋ค.
3.3 ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์
์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ ์ฐ์ํ ๋ ๋ณ์ ๊ฐ ์ผ๋์ผ๋ก ๋์ํ์ฌ ์ ํ์ ์ธ ์๊ด๊ด๊ณ๋ฅผ ํ์ธํ๋ ๋ฐฉ๋ฒ์ด๋ค. ๋ ๋ณ์์ ๋ํ์ฌ ์ฐ๊ด์ฑ์ ํ์ธํ ์ ์์ผ๋ฉฐ, -1 ~
1๋ก ๊ฐ์ด ๊ตฌ์ฑ๋๋ค. -1๋ก ๊ฐ์๋ก ์๋ก ์์ ๊ด๊ณ๋ฅผ ์๋ฏธํ๊ณ , 1๋ก ๊ฐ์๋ก ์๋ก ์์ ๊ด๊ณ๋ฅผ ์๋ฏธํ๋ค. ํผ์ด์จ (Pearson) ์๊ด๊ณ์๋ ์ (2)์ ๊ฐ์ด ๊ณ์ฐ๋๋ค.
์ฌ๊ธฐ์, zxi์ zyi๋ ๊ฐ๊ฐ (xiโยฏx)/โโi(xiโยฏx)2/n๊ณผ
(yiโยฏy)/โโi(yiโยฏy)2/n์ผ๋ก ์ ์๋๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 6์ ์ ์์ํ์ PV์ 5๋ถ PMU ๋น
๋ฐ์ดํฐ์ ๊ฐ ์ ์ ์ ๋ฐ ์ ๋ฅ์ ๋ํ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ฅผ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 6๊ณผ ๊ฐ์ด A์ ์ ์ ๋ฐ ์ ๋ฅ์ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ โ0.39, C์ ์ ์ ๋ฐ ์ ๋ฅ์ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ โ0.023์ผ๋ก ์ฝํ ์์ ์๊ด๊ด๊ณ, ์๊ด๊ด๊ณ ์์์
๊ฐ๊ฐ ๋ํ๋ด๋ฉฐ ๊ณํต์ ์ํฅ์ด ์ ์ ๊ฒ์ ์ ์ ์๋ค.
๊ทธ๋ฆผ 6 ์ ์์ํ์ PV์ ๊ฐ ์ ์ ์ ๋ฐ ์ ๋ฅ์ ๋ํ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์
Fig. 6 Correlation index for each phase voltage and current of PV during steady state
๊ทธ๋ฆผ 7 ์ ์๋ณ๋์ PV์ ๊ฐ ์ ์ ์ ๋ฐ ์ ๋ฅ์ ๋ํ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์
Fig. 7 Correlation index for each phase voltage and current of PV during voltage change
๊ทธ๋ฆผ 7์ ์ ์ ๋ณ๋์ PV์ 5๋ถ PMU ๋น
๋ฐ์ดํฐ์ ๊ฐ ์ ์ ์ ๋ฐ ์ ๋ฅ์ ๋ํ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ฅผ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 7๊ณผ ๊ฐ์ด A์ ์ ์ ๋ฐ ์ ๋ฅ์ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ โ0.84๋ก ์ฆ๊ฐํ์๊ณ , C์ ์ ์ ๋ฐ ์ ๋ฅ์ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ โ0.86์ผ๋ก ๋งค์ฐ ๊ฐํ ์์ ์๊ด๊ด๊ณ๋ฅผ
๋ํ๋ด๋ฉฐ, ๊ณํต์ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๋ ๊ฒ์ ์ ์ ์๋ค.
์๊ฐ ์ ์ ๋ณํ์จ์ ๋ฐ๋ฅธ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ WP์ PV์ 24์๊ฐ ๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ์ฌ์ฉํ์๋ค. ํ 1์ ์ด๋์ฐฝ ๊ธฐ๋ฒ์ ์ด์ฉํด 60์ฃผ๊ธฐ๋ง๋ค ๊ฐ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณํ์จ์ ๋ฐ๋ฅธ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ฅผ ํ์ธํ์์ ๋์ WP ๋ถ์ ๊ฒฐ๊ณผ๋ฅผ ๋ํ๋ธ๋ค. ํ 1๊ณผ ๊ฐ์ด ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ด 0~0.5% ์ฌ์ด์์ ๊ฐ์ฅ ๋ฐ์๋น๋๊ฐ ๋ง์์ผ๋ฉฐ, ์ ์๊ณผ ์ ๋ฅ์ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ 0.1705๋ก ์ฝํ ์์ ์๊ด๊ด๊ณ๊ฐ ๋ํ๋ฌ๋ค.
์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ด 3%๊ฐ ๋๋ ๊ตฌ๊ฐ์ด ์กด์ฌํ์์ผ๋ฉฐ, ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ 0.5373์ผ๋ก ๊ฐํ ์์ ์๊ด๊ด๊ณ๊ฐ ๋ํ๋ฌ๋ค. ์๊ฐ ์ ์ ๋ณํ์จ์ด ๋์์ง์๋ก
์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ ๊ฐํ ์๊ด๊ด๊ณ๊ฐ ๋ํ๋๋ ๊ฒฝํฅ์ ์ ์ ์๋ค.
ํ 1 ํ๋ ฅ๋ฐ์ ์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณํ์จ์ ๋ฐ๋ฅธ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์ ๊ฒฐ๊ณผ
Table 1 Correlation index results according to instantaneous voltage change rate of
WP
ํ๋ ฅ๋ฐ์
|
60 Cycle
|
์๊ฐ ์ ์ ๋ณํ์จ [%]
|
๋ฐ์๋น๋
|
์๊ด๊ด๊ณ ์ง์
|
0.0
|
0.5
|
3,282,474
|
0.1705
|
0.5
|
1.0
|
1,272,382
|
0.2376
|
1.0
|
1.5
|
179,662
|
0.2977
|
1.5
|
2.0
|
16,356
|
0.3340
|
2.0
|
2.5
|
409
|
0.4521
|
2.5
|
3.0
|
26
|
0.3832
|
3.0
|
10.0
|
42
|
0.5373
|
ํ 2 PV์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณํ์จ์ ๋ฐ๋ฅธ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์ ๊ฒฐ๊ณผ
Table 2 Correlation index results according to instantaneous voltage change rate of
PV
PV
|
60 Cycle
|
์๊ฐ ์ ์ ๋ณํ์จ [%]
|
๋ฐ์๋น๋
|
์๊ด๊ด๊ณ ์ง์
|
0.0
|
0.5
|
2,369,611
|
0.2112
|
0.5
|
1.0
|
347
|
0.7458
|
1.0
|
1.5
|
294
|
0.7803
|
1.5
|
2.0
|
0
|
0
|
2.0
|
2.5
|
0
|
0
|
2.5
|
3.0
|
0
|
0
|
3.0
|
10.0
|
0
|
0
|
ํ 2๋ ์ด๋์ฐฝ ๊ธฐ๋ฒ์ ์ด์ฉํด 60์ฃผ๊ธฐ๋ง๋ค ๊ฐ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณํ์จ์ ๋ฐ๋ฅธ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ฅผ ํ์ธํ์์ ๋์ PV ๋ถ์ ๊ฒฐ๊ณผ๋ฅผ ๋ํ๋ธ๋ค. ํ 2์ ๊ฐ์ด ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ด 0~0.5% ์ฌ์ด์์ ๊ฐ์ฅ ๋ฐ์๋น๋๊ฐ ๋ง์์ผ๋ฉฐ, ์ ์๊ณผ ์ ๋ฅ์ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ 0.2112๋ก ์ฝํ ์์ ์๊ด๊ด๊ณ๊ฐ ๋ํ๋ฌ๋ค.
์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ด 1.0%~1.5% ๊ตฌ๊ฐ์ด ๊ฐ์ฅ ํฌ๊ฒ ๋ํ๋ฌ์ผ๋ฉฐ, ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ 0.7803์ผ๋ก ๋งค์ฐ ๊ฐํ ์์ ์๊ด๊ด๊ณ๊ฐ ๋ํ๋ฌ๋ค. 1.5%์ด๋ด์
์๊ฐ ์ ์ ๋ณํ์จ์์๋ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณํ์จ์ด ๋์์ง์๋ก ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๋ ๊ฐํ ์๊ด๊ด๊ณ๋ฅผ ๋ํ๋๋ค.
3.4 THD ๋ถ์
์ฌ์์๋์ง์์ ์ํฅ์ ํ์
ํ๊ธฐ ์ํ์ฌ 24์๊ฐ์ ์ถ๋ ฅ๊ณผ ์๊ฐ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ ์๊ณผ ์ ๋ฅ์ THD ํ๊ท ์ ํ์ธํ์๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 8์ WP์ ์ถ๋ ฅ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ ์ THD ๋ถํฌ๋ฅผ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 8๊ณผ ๊ฐ์ด ์ ๋ ฅํ์ง ์ด์๊ธฐ์ค์ ์ ์ THD ๊ท์ ์ธ 3% ์ดํ๋ก ์ถ๋ ฅ๋๋ ๊ฒ์ ์ ์ ์๋ค.
๊ทธ๋ฆผ 8 ํ๋ ฅ๋ฐ์ ์ ์ถ๋ ฅ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ ์ THD ๋ถํฌ
Fig. 8 Voltage THD distribution according to the active power of WP
๊ทธ๋ฆผ 9 ํ๋ ฅ๋ฐ์ ์ ์ถ๋ ฅ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ ๋ฅ THD ๋ถํฌ
Fig. 9 Current THD distribution according to the active power of WP
๊ทธ๋ฆผ 10 ํ์๊ด๋ฐ์ ์ ์๊ฐ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ถ๋ ฅ ๋ถํฌ
Fig. 10 Active power distribution according to time of PV
๊ทธ๋ฆผ 9๋ ํ๋ ฅ๋ฐ์ ์ ์ถ๋ ฅ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ ๋ฅ THD ๋ถํฌ๋ฅผ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 9์ ๊ฐ์ด ๋ชจ๋ ์ถ๋ ฅ ๊ตฌ๊ฐ์์ 4% ์ดํ๋ก์ ์ ๋ ฅํ์ง ์ด์๊ธฐ์ค์ ์ ๋ฅ THD ๊ท์ ์ธ 5% ์ดํ๋ก ์ถ๋ ฅ๋๋ ๊ฒ์ ์ ์ ์์ผ๋ฉฐ, ์ถ๋ ฅ์ด ๋ฎ์ ๊ตฌ๊ฐ์์
์ ๋ฅ THD๊ฐ ์กฐ๊ธ ๋๊ฒ ๋ํ๋ ๊ฒ์ ์ ์ ์๋ค.
๊ทธ๋ฆผ 10์ PV์ ์๊ฐ์ ๋ฐ๋ฅธ ํ๊ท ์ถ๋ ฅ ๋ถํฌ๋ฅผ ๋ํ๋ธ๋ค. 6์์ ๋ณ์
๋๊ณ , 20์์ ๋ณํด ๋๋ ๊ฒ์ ํ์ธํ ์ ์์ผ๋ฉฐ, 10 ~ 16์ ์ฌ์ด์ ๊ฐ์ฅ ์ถ๋ ฅ์ด
ํฌ๊ฒ ๋ํ๋ ๊ฒ์ ์ ์ ์๋ค.
๊ทธ๋ฆผ 11์ PV์ ์๊ฐ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ ์ THD ๋ถํฌ๋ฅผ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 11๊ณผ ๊ฐ์ด ์ ๋ ฅํ์ง ์ด์๊ธฐ์ค์ ์ ์ THD ๊ท์ ์ธ 3%์ดํ๋ก ์ถ๋ ฅ๋๋ ๊ฒ์ ์ ์ ์๋ค.
๊ทธ๋ฆผ 11 ํ์๊ด๋ฐ์ ์ ์๊ฐ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ ์ THD ๋ถํฌ
Fig. 11 Voltage THD distribution according to the active power of PV
๊ทธ๋ฆผ 12 ํ์๊ด๋ฐ์ ์ ์๊ฐ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ ๋ฅ THD ๋ถํฌ
Fig. 12 Current THD distribution according to the active power of PV
๊ทธ๋ฆผ 12๋ PV์ ์๊ฐ์ ๋ฐ๋ฅธ ์ ๋ฅ THD ๋ถํฌ๋ฅผ ๋ํ๋ธ๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 12์์ PV๊ฐ ๋ณ์
๋๋ ์๊ฐ์ธ 6 ~ 8์ ์ฌ์ด์์์ ์ ๋ฅ THD๊ฐ ์ฝ 6%๋ก ๋๊ฒ ๋ํ๋ฌ์ผ๋ฉฐ ๋ณํด ๋๋ ์๊ฐ์ธ 18 ~ 20์ ์ฌ์ด์์์ ์ ๋ฅ THD๊ฐ
์ฝ 8%๋ก ๋ ๋๊ฒ ๋ํ๋ ๊ฒ์ ๋ณผ ์ ์๋ค. ๋ฐ์ ํ์ง ์์ ๋์ ์ต๋์ถ๋ ฅ์ผ๋ก ๋ฐ์ ์ค์ธ ๊ฒฝ์ฐ์๋ 2%์ดํ์ด๋ฉฐ, ์ ๋ ฅํ์ง ์ด์๊ธฐ์ค์ ์ ๋ฅ THD ๊ท์ ์ธ
5% ์ดํ๋ก ์ ์์ ์ผ๋ก ์ถ๋ ฅ๋๋ ๊ฒ์ ์ ์ ์๋ค.
3.5 ๊ฒฐ๊ณผ ๋ฐ ๊ณ ์ฐฐ
์์ง๋ PMU ๋น
๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ํต๊ณ์ ๊ธฐ๋ฒ์ ์ด์ฉํ์ฌ ๊ฐ์๋ ์ฌ์์๋์ง ์ฐ๊ณ ๊ณํต์ ์ ๋ ฅํ์ง์ ๋ถ์ํ์๋ค.
Boxplot์ ๋ถ์ํ ๊ฒฐ๊ณผ, PV๋ณด๋ค WP์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ด ์ฝ 1% ๋๊ฒ ๋ํ๋ฌ๊ณ , ์ด์์น๋ PV๊ฐ ๋ ๋ง์ด ๋ํ๋ฌ์ผ๋ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์
๋์ง ์์๋ค. ์ปค๋ ๋ฐ๋์ ๊ฒฝ์ฐ, WP๊ฐ PV๋ณด๋ค ๋์ ์์ญ์์ ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ด ๋ํ๋ฌ์ผ๋ฉฐ, WP์ ์ปค๋ ๋ฐ๋๋ PV๋ณด๋ค ๋ฎ๊ฒ ๋ํ๋ฌ๋ค. Boxplot๊ณผ
์ปค๋ ๋ฐ๋๋ฅผ ํ์ธํ ๊ฒฐ๊ณผ, PV๋ณด๋ค WP๊ฐ ์ถ๋ ฅ ์ ์์ ๋ถ์์ ์ฑ์ ๋ณด์ฌ์ฃผ๊ณ ์์์ ์ ์ ์์๋ค.
์ ์๊ณผ ์ ๋ฅ์ ์๊ด๊ด๊ณ์ ๊ฒฝ์ฐ, ์ ์ ๋ฐ ์ถ๋ ฅ ๋ณ๋์ ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์๊ฐ ๊ฐํ ์์ ์๊ด๊ด๊ณ๋ก ๋ํ๋ฌ์ผ๋ฉฐ PV๊ฐ WP๋ณด๋ค ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๋ฐ๋ฅธ ์๊ด๊ด๊ณ
์ง์๊ฐ ์์ฃผ ๊ฐํ ์์ ์๊ด๊ด๊ณ๋ก ๋ํ๋๋ ๊ฒ์ ์ ์ ์์๋ค. ์ด๋ฅผ ๊ธฐ๋ฐ์ผ๋ก ์ถํ, ์ค์๊ฐ์ผ๋ก ์๊ด๊ด๊ณ์ ๋ํ ๋ถ์์ ํตํด ๊ณํต์ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๋
๋ณ๋์ฑ์ ๋ํ์ฌ ๋๋นํ ์ ์๋ ์ง์ ๊ฐ๋ฐ์ ํ์ฉํ ์ ์์ ๊ฒ์ผ๋ก ์๊ฐ๋๋ค.
๊ฐ ์ถ๋ ฅ์ ๋ฐ๋ฅธ THD์ ํ๊ท ์ ๊ฒฝ์ฐ, WP๋ ์ต๋ 13MW๊น์ง ์ถ๋ ฅ์ด ๋ํ๋ฌ์ผ๋ฉฐ, ์ ์์ 2% ์ดํ ๊ตฌ๊ฐ, ์ ๋ฅ๋ 4% ์ดํ๋ก ๋ํ๋๋ ๊ฒ์ ์
์ ์์๋ค. ์ ๋ฐ์ ์ผ๋ก, ์ ๋ ฅํ์ง ์ด์๊ธฐ์ค์ ์ ์ ๋ฐ ์ ๋ฅ THD ๊ท์ ์ธ 3%, 5%์ดํ๋ก WP๊ฐ ์ถ๋ ฅ๋๋ ๊ฒ์ ์ ์ ์์๋ค. ๋ํ, ์๊ฐ์ ๋ฐ๋ฅธ
THD ํ๊ท ์ ๊ฒฝ์ฐ, PV๊ฐ ๋ณ์
๋๋ 6~8์ ์ฌ์ด์ ์ ๋ฅ THD๊ฐ ์ฝ 6%๋ก ๋๊ฒ ๋ํ๋ฌ์ผ๋ฉฐ, PV๊ฐ ๋ณํด ๋๋ 18~20์ ์ฌ์ด์ ์ ๋ฅ THD๊ฐ
์ฝ 8%๋ก ๋ ๋๊ฒ ๋ํ๋ ๊ฒ์ ๋ณผ ์ ์๋ค. ์ฌ์์๋์ง์์ด ๋ณ์
, ๋ณํด๋ ๋์, ์ ๋ฅ THD๊ฐ ๋๊ฒ ๋ํ๋ฌ์์ ํ์ธํ ์ ์์๋ค.
4. ๊ฒฐ ๋ก
๋ณธ ๋
ผ๋ฌธ์์๋ ํก๊ณ๋ณ์ ์ ๋ฐ ์์๋ณ์ ์๋ฅผ ํฌํจํ ๊ฐ์๋ ์ ๋ ฅ๊ณํต์ ๋ณ๋์ฑ, ์ ๋ขฐ์ฑ์ ๊ฐ์ ํ๊ณ ํจ๊ณผ์ ์ธ ๋ถ์์ ์ํ์ฌ ํต๊ณํ ๊ธฐ๋ฒ์ R ์ธ์ด๋ก ๊ตฌํํ์ฌ
๊ฐ์๋ 15๊ฐ ๊ด์ธก ๊ตฌ์ญ์ PMU์ F/R ๊ธฐ๋ฐ ๋น
๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ 24์๊ฐ ๋ฐ์ดํฐ์ 5๋ถ ๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ์ด์ฉํ์ฌ ๋ถ์ํ์๋ค. ์ ์์ ๋ณ๋์ฑ์ ๋ณด๊ธฐ ์ํด, ์๊ฐ
์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ ๊ณ์ฐํ์์ผ๋ฉฐ, Boxplot, ์ปค๋ ๋ฐ๋, ์๊ด๊ด๊ณ ์ง์ ๋ฐ THD๋ฅผ ๊ณ์ฐ, ํ์ฉํ์ฌ ๋ถ์์ ์ํํ์๋ค.
๋ถ์ ๊ฒฐ๊ณผ, WP๊ฐ PV๋ณด๋ค ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ด ๋๊ณ ์ถ๋ ฅ์ ์์ ๋ถ์์ ์ฑ์ ๋ณด์๋ค. ๋ํ, ์๊ฐ ์ ์ ๋ณ๋๋ฅ ์ด ํฌ๊ฑฐ๋ ์ถ๋ ฅ ๋ณ๋์ด ์ฌํ ๋, ์๊ด๊ด๊ณ
์ง์๊ฐ ๊ฐํ ์์ ์๊ด๊ด๊ณ๋ก ๋ํ๋ฌ์ผ๋ฉฐ, PV์ ๊ฒฝ์ฐ 0.7 ์ด์์ผ๋ก ์์ฃผ ๊ฐํ ์์ ์๊ด๊ด๊ณ๊ฐ ๋ํ๋ ๊ฒฝ์ฐ๊ฐ ์์์ง๋ง ๋ฐ์๋น๋๊ฐ ์ ์ด ํฐ ๋ฌธ์ ๋
์๋ ๊ฒ์ผ๋ก ์ฌ๊ฒจ์ง๋ค. ํ์ง๋ง ์ถํ ์ฌ์์๋์ง์ ์ฐ๊ณ๊ฐ ์ฆ๊ฐํ ๊ฒฝ์ฐ, ๊ณํต์ ์ํฅ์ด ํฌ๊ฒ ๋ํ๋ ๊ฒ์ผ๋ก ์์๋๋ค. THD์ ์ถ๋ ฅ ๋ฐ ์๊ฐ๋ณ ํ๊ท ์
์ดํด๋ณธ ๊ฒฐ๊ณผ, ์ฌ์์๋์ง์์ด ๋ฐ์ ํ ๋ ๊ณ ์กฐํ์ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น๋ ๊ฒ์ THD์ ์ถ๋ ฅ ๋ฐ ์๊ฐ๋ณ ํ๊ท ๋ถ์์ ํตํด ์ ์ ์์์ผ๋ฉฐ, ์ดํ ๋๊ท๋ชจ์ ์ฌ์์๋์ง์์ด
์ฐ๊ณ๋ ๊ฒฝ์ฐ, ๊ณํต์ ๊ณ ์กฐํ ์ํฅ์ ๋ฏธ์น ์ ์์ผ๋ฏ๋ก ๋์ฑ
๋ง๋ จ์ด ์๊ตฌ๋๋ค.
๋ณธ R ์ธ์ด๋ฅผ ์ด์ฉํ์ฌ ๊ตฌํ๋ ์ ๋ฐ ํต๊ณํ์ ๋ถ์๊ธฐ๋ฒ์ ์์
๊ธฐ๋ฐ์ ํ๊ณ๋ฅผ ๊ทน๋ณตํ ์ ์๊ณ , ํต๊ณ ๋ชจ๋ธ์ ๊ฐ๋ฐํ๊ฑฐ๋ ์ธ๋ ์ ํ ํ๋ณ ๋ฐ ์ํฅ ์ ๋ณด
์ ๊ณต, ๋ณ์ ์์ PMU ์์ฑ ๋น
๋ฐ์ดํฐ์ ํต๊ณ์ ๋ถ์์ ํตํ ์ฌ์์๋์ง ์ฐ๊ณ ๊ณํต์ ์์ ์ด์ ์ฐ๊ตฌ์ ๋์์ด ๋ ๊ฒ์ผ๋ก ์๊ฐ๋๋ค.
Acknowledgements
This research was supported by Gangwon Regional Headquarters of KEPCO in 2017. (C715170111-2)
References
C. W. Park, 2019.8, Development of real-time monitoring, analysis, and control system
for new and renewable power plants, KEPCO Field Technology Development Project Final
Report, pp. 1-451

C. W. Park, m B. H. Yun, 2019.7, PMU Big Data Analysis using R Language, KIEE Summer
Conference, pp. 805-806

J. H. Kang, K. C. Jung, D. S. Cha, S. Y. Oh, J. H. Kim, Jul 2017, A Development of
PMU for Stand-alone Microgrid Power Quality Monitoring, KIEE EMECS Spring Conference,
pp. 176-178

S. J. Park, C. H. Park, M. H. Yoon, C. S. Song, M. J. Jang, G. S. Jang, Jul 2013,
Analysis of the area of vulnerability for the wind farm interconnection considering
FRT requirements, KIEE Summer Conference, pp. 115-116

IEEE Power and Energy Society, 2019.3, IEEE Standard for Phasor Data Concentrators
for Power Systems, IEEE Std C37.247-2019, pp. 1-44

INTERNATIONAL ELECTROTECHNICAL COMMISSION, 2018.12, Measuring relays and protection
equipment โ Part 118-1: Synchrophasor for power systems โ Measurements, IEC/IEEE 60255-118-1:2018,
pp. 1-78

Emily R. Fernandes, Scott G. Ghiocel, Joe H. Chow, Daniel E. Ilse, De D. Tran, Qiang
Zhang, David B. Bertagnolli, Xiaochuan Luo, George Stefopoulos, Bruce Fardanesh, Jan
2017, Application of a Phasor-Only State Estimator to a Large Power System Using Real
PMU Data, IEEE Trans. on Power Systems, Vol. 32, No. 1, pp. 411-420

B. Yang, J. Yamazaki, N. Saito, Y. Kokai, D. Xie, 2015, Big data analytic empowered
grid applications is pmu a big data issue?, Proceedings of 12th International Conference
on the European Energy Market (EEM), IEEE, pp. 1-4

Sharif M. A. Bhuiyan, Jesmin F. Khan, Gregory V. Murphy, 2017, Big Data Analysis of
the Electric Power PMU Data from Smart Grid, SoutheastCon 2017, pp. 1-5

L. Souto, S. Herraiz, J. Melยดendez, 2020.10, Performance Comparison of Quantitative
Methods for PMU Data Event Detection with Noisy Data, 2020 IEEE PES Innovative Smart
Grid Technologies Europe (ISGT-Europe), pp. 232-236

Y. Seyedi, H. Karimi, S. Grijalva, Apr 2019, Irregularity Detec- tion in Output Power
of Distributed Energy Resources Using PMU Data Analytics in Smart Grids, IEEE Trans.
on Industrial Informatics, Vol. 15, No. 4, pp. 2222-2232

M. Cui, J. Wang, J. Tan, A. R. Florita, Jan 2019, A Novel Event Detection Method Using
PMU Data With High Precision, IEEE Trans. on Power Systems, Vol. 34, No. 1, pp. 454-466

Zhenzhen Zhou, Yunhai Song, Pengfei Xiang, Su Fang, 2020.7, Research on Improving
Intelligent Inspection Efficiency of Substation Based on Big Data Analysis, 2020 5th
Asia- Pacific Conference on Intelligent Robot Systems, pp. 99-102

Jing Chen, Zhibin Yin, Xianming Cheng, Yue Liu, 2021.4, Big data analysis based identification
method of low- voltage substation area, 2021 2nd International Conference on Big Data
and Informatization Education (ICBDIE), pp. 169-172

Dmitry Zolin, Elena Ryzhkova, 20215, Synchronized Phasor Measurements for Power System
Digital Control Applications, 2021 International Conference on Industrial Engineering,
Applications and Manufacturing (ICIEAM), pp. 42-47

J. H. Lee, 2021.7, Response Strategies for Energy Con- version/Carbon Neutral Era,
Panel Session, Section C, KIEE Summer Conference, pp. 1-54

K. M. Lee, D. Y. Kwon, C. W. Park, 2019.10, Establishment of Synchro-phasor System
for Renewable Energy Monitoring of Substation, Journal of the Korean Institute of
Illumi-nating and Electrical Installation Engineers, Vol. 33, No. 10, pp. 34-42

C. W. Park, K. M. Lee, 2020.5, FRT Influence Evaluation using PMU based Data of Renewable
Energy Sources in Gangwon Area, The transactions of The Korean Institute of Electrical
Engineers, Vol. 69, No. 5, pp. 650-656

์ ์์๊ฐ
์ด๊ฒฝ๋ฏผ (Kyung-Min Lee)
He was born in Korea.
He received his B.S. and M.S. degrees in Electrical Engineering from Gangneung-Wonju
National University, Wonju, Korea, in 2014 and 2017.
At present, he is working toward Ph.D. in the Department of Electrical Engineering
at Gangneung-Wonju National University.
His research interests include Power IT, LVDC, Microgrid, RES, PMU, AI application
of power system, power system modeling & control, and power system pro- tection.
He is a member of the KIEE, KIIEE, and IEEE.
Mr. Lee was awarded the Paper Prize of KIIEE in 2020.
Tel: 033-760-8796, Fax : 033-760-8781
E-mail : point2529@naver.com
He was born in Korea.
He received his B.S., M.S. and Ph.D. degrees in Electrical Engineering from Sungkyunkwan
University, Seoul, Korea, in 1988, 1990, and 1996, respectively.
From 1989 to 1993 he was an associate researcher at Lucky GoldStar Industrial Systems.
From 1993 to 1996, he was a senior researcher at PROCOM system and lecturer at S.K.K.
Univer- sity.
At present, he is a professor in the Department of Electrical Engineering at Gang-
neung-Wonju National University, since 1997.
His research interests include power IT, IED, LVDC, MVDC, Microgrid, Hybrid, RES,
PMU, AI application to power grid, power system modeling & control, and computer application
in power system.
He is a member of the KIEE, KIIEE, and IEEE.
Dr. Park was awarded the Paper Prize of KIEE in 2010, 2020 and the Paper Prize of
the KOFST in 2017.
Tel: 033-760-8786, 8796
Fax: 033-760-8781
E-mail : cwpark1@gwnu.ac.kr